Rộn ràng làng bánh chưng Thủy Đường
Rộn ràng làng bánh chưng Thủy Đường

Từ lâu, bánh chưng Thủy Đường không còn xa lạ với mỗi người dân Hải Phòng. Chuẩn bị Tết Giáp Ngọ cũng là lúc những nghệ nhân làng nghề tất bật lau rửa lá dong, đãi đỗ, ngâm gạo, ướp thịt để cho ra lò hàng nghìn chiếc bánh chưng thơm ngon phục vụ thực khách xa gần.

Lưu giữ tinh hoa ẩm thực Việt

Bác Đào Thị Tám, ở thôn Bấc 2, xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên) cho biết: “Trong làng, dù nhiều dù ít, hầu như nhà nào cũng gói bánh chưng. Thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Nhiều gia đình có 4, 5 đời theo nghề truyền thống. Bánh chưng gói quanh năm, nhưng từ 25 tháng Chạp trở ra, không khí làm bánh trong làng mới thực sự náo nhiệt”.

Ở xã Thủy Đường vào những ngày giáp Tết, từ đầu làng đến cuối xóm đều thoảng mùi thơm từ những chiếc bánh vuông vức, đậm hương vị đất trời. Bánh chưng xanh không chỉ Thủy Đường mới có, nhưng với người dân Hải Phòng, bánh chưng nơi đây có vị đậm đà khó quên. Bác Nguyễn Thị Dâng, nghệ nhân làm bánh lâu năm ở Thủy Đường vừa gói bánh vừa chia sẻ bí quyết: “Bánh chưng muốn ngon, trước tiên lá dong phải sạch, khô ráo. Gạo nếp sau khi vo xong ngâm khoảng 1-2 giờ, nhặt bỏ sạn, đỗ xanh đãi vỏ. Để bánh chưng thơm bùi, béo ngậy, nên chọn thịt lợn vai sấn. Thịt rửa sạch, trần qua nước sôi, thái miếng vừa phải, ướp muối, tiêu bắc cho đậm đà, dậy mùi thơm”.

Nhìn hàng bánh đều tăm tắp, nhiều người nghĩ rằng những chiếc bánh được gói bằng khuôn. Chỉ đến khi vào thăm một  cơ sở sản xuất trong làng mới biết, tất cả bánh được gói bằng chính đôi tay khéo léo, chắc khỏe của các nghệ nhân. Chỉ trong 5-10 phút, những nghệ nhân đã “hô biến” lá dong, gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn thành một chiếc bánh chưng vuông vắn, đẹp đẽ. Một ngày, mỗi nghệ nhân gói bánh trong làng có thể gói 100-300 chiếc bánh lớn nhỏ, tùy theo đơn đặt hàng. Ngày thường, mỗi gia đình chỉ làm 70-150 bánh. Vào mùa cưới, dịp lễ trong năm, khối lượng bánh đặt tăng lên 300-400 chiếc. Riêng dịp Tết Nguyên đán, những cơ sở làm bánh lớn trong làng sản xuất 1500-2000 bánh mỗi ngày, chuyển ra Hải Phòng và các tỉnh lân cận sao cho trước chiều 30 Tết, người dân có bánh thờ cúng tổ tiên và chuẩn bị cúng giao thừa. Theo bác Dâng, bánh chưng luộc 8-9 tiếng là đủ rền ngon, luộc ít hơn hay nhiều hơn bánh đều mất đi hương vị, không để được lâu. Một chiếc bánh gói tỉ lệ vừa phải, luộc đủ thời gian có thể bảo quản 2 tuần.

Gia đình bà Phạm Thị Thơi có ba thế hệ cùng làm bánh chưng.
Gia đình bà Phạm Thị Thơi có ba thế hệ cùng làm bánh chưng.

Làm giàu từ nghề truyền thống

Đến xã Thủy Đường hôm nay, đều dễ nhận thấy đời sống người dân có phần khởi sắc hơn. Nhiều căn nhà khang trang, rộng rãi mọc lên, đường làng, ngõ xóm thông thoáng, bộ mặt xã thay đổi từng ngày. Làm giàu từ nghề truyền thống luôn là mong ước lớn nhất của những người dân nơi đây. “Nhiễu xạ tự nhiên hương”, cứ Tết đến, thực khách gần xa lại nô nức tìm về làng bánh chưng, không khí làm bánh có phần nhộn nhịp hơn.

Cả thôn Bấc 2 đến nay còn hàng chục hộ vẫn chung thủy với nghề gói bánh chưng truyền thống, nhưng quy mô lớn phải kể đến bánh chưng ông Na, ông Vượt… Với lượng đặt hàng lớn, có ngày đến vài trăm chiếc, dịp lễ Tết đến hàng nghìn chiếc, ngoài huy động nguồn nhân lực trong gia đình, các cơ sở phải thuê thêm lao động. Ông Nguyễn Tất Na, 67 tuổi, ở thôn Bấc 2, có hơn 20 năm gắn bó với nghề cho biết: “Gần dịp Tết, gia đình tôi phải thuê thêm khoảng 20 lao động. Người chuẩn bị nguyên liệu, người gói, người bắc bếp, mỗi người 1 chân 1 tay mới cung cấp đủ bánh theo đơn đặt hàng”. Có thể thấy, bên cạnh việc gìn giữ, phát huy nghề truyền thống, những cơ sở sản xuất bánh còn tạo việc làm cho người dân trong xã, với mức thu nhập ổn định 100.000 đồng/ngày. Những em nhỏ 12-13 tuổi mà động tác gọn gàng, thoăn thoắt gói bánh giống như những nghệ nhân lâu năm. Trong xã, nhiều nghệ nhân 40-50 năm tuổi nghề làm bánh.

Cũng giống như bao nghề khác, nghề gói bánh chưng cũng gặp phải những khó khăn nhất định. Các công đoạn làm bánh chưng nhiều, phải có sự chuẩn bị kỹ càng, tỷ mỉ. Hơn nữa, nguyên liệu phải bảo đảm, phải chọn được gạo nếp cái hoa vàng, không bị lẫn gạo tẻ, đỗ ngon để gói bánh chưng. Ông Đào Hữu Chinh, Trưởng thôn Bấc 2 cho biết: “Địa phương rất khuyến khích các gia đình phát triển kinh tế từ nghề truyền thống, để du khách gần xa mỗi lần đặt chân tới đây có cơ hội đắm mình trong không khí làng nghề, hương vị sản phẩm cổ truyền.

Mai Dung- Hoàng Hu



Thống kê truy cập
  • Đang online: 7
  • Hôm nay: 148
  • Trong tuần: 4544
  • Tất cả: 3176644