Những ngày lễ hội thờ Ngô Quyền ở Hải Phòng
 

 Theo truyền thuyết dân gian vùng Đông Hải, Nam Hải và Tràng Cát….( An Hải ) cho rằng: Ngô Quyền cắm cọc từ vùng Lương Xâm đến cửa Nam Triệu. Nhân dân các xã phía Đông - Nam huyện An Hải ngày nay vẫn còn lưu truyền phổ biến câu chuyện cọc gỗ trôi  trên sông Bạch Đằng. Dân làng Bình Kiều, Hạ Đoạn, Lương Xâm, Xâm Bồ kéo nhau ra vớt cây gỗ và cắt ra làm 3 đoạn đem về tạc tượng Ngô Quyền. Làng Lương Xâm được chia đoạn gốc nên tạc tượng to và đẹp hơn. Dân làng Bình Kiều được chia khúc thừa ở ngọn, chỉ đủ tạc mũ nên làng Bình Kiều xưa nay không thờ tượng mà chỉ thờ mũ của Ngô Quyền. Tại đình Phụng Tháp ( phường Đằng Giang ), miếu Hai Xã ( huyện An Hải ) hiện nay vẫn còn giữ được bản sắc phong năm Tự Đức thứ 33 ( 1880) phong cho 17 xã ở vùng An Hải thờ Ngô Vương. Đó là các xã Đông Khê, Phụng Tháp, Hàng Kênh. Dư Hàng, An Biên, Vĩnh Lưu, Hạ Đoạn, Đoạn Xá, Vạn Mỹ, Thượng Lý, Hạ Lý, An Chân. Sách Đồng Khánh dư địa chí lược chép: “ Miếu tiền Ngô Vương : từ huyện An Dương trở xuống đến xã Lương Xâm đều phụng thờ”.

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, tại các làng xã vốn là “ Nghĩa binh thần tử” của Ngô Quyền, sứ 5 năm một lần từng làng lại tưng bừng mở hội tế lễ, vui chơi tưởng nhớ chiến công của Ngô Vương, vào dịp đầu xuân từ 16/1 âm lịch và 22/2 âm lịch. Sở dĩ có sự xê dịch trong việc tổ chức lễ hội tưởng niệm Ngô Quyền giữa các làng ở khu vực Hải An ( Hải Phòng ) bởi lẽ, lễ kỳ phước ( cầu phúc) diễn ra trong tiết xuân, tuỳ điều kiện hoàn cảnh từng địa phương định ngày hội cho làng xã của mình.

Để tưởng niệm chiến công của Đức Ngô Quyền lễ hội thường diễn ra sớm nhất tại Từ Lương Xâm ngày 16 tháng giêng âm lịch, sau đó mới đến các đền, từ miếu khác ở Tràng Cát, Xâm Bồ, Đằng Lâm, Đằng Giang, Đằng Hải, Nam Phát….từ ngày 17 tháng Giêng trở đi. Tại đình Dư Hàng, đình Hàng Kênh, miếu Hai Xã, đình Gia Viên, Lạc Viên lại mở hội vào dịp trung tuần tháng 2 âm lịch. Cứ 4 năm một lần, gặp lúc “ phong đăng hoà cốc” mùa màng bội thu, các làng xã vùng đất Hải An cũ lại mở hội rước tứ linh, hợp tế hàng Tổng Lương Xâm ngay tại từ Lương Xâm, sau đấy mới cùng nghi vệ thành hoàng của mình toả về từng làng xã mở hội vui chơi diễn trò “ bách hý”. Lễ phẩm dùng trong ngày lễ hội có: lợn, gà, xôi, rượu, báng dày, hoa quả. Tại đình miếu làng Trung Hành có tục múa roi trong ngày lễ hội ( 17 tháng giêng ), diễn tả lại khí thế xung phong diệt giặc của quân ta và sở trường dùng roi vào trận của quân Ngô Quyền.

Tại miếu thờ Ngô Vương ở thôn Hạ Đoạn có tục múa kiếm ban ngày, tói làng mở hát nhà tơ, chơi tam cúc điếm thật vui vẻ. Tại khu vực nội thành Hải Phòng hiện nay, có 5 làng thuộc tổng Đông Khê cũ là : Hàng Kênh, Dư Hàng, Đông Khê, Phụng Pháp, Nam pháp vốn là quê quán cũ những nghĩa binh thân tín của Ngô Vương, thường mở lễ hội vào trung tuần tháng hai âm lịch. Nhân dân các xã thường có tế lễ, rước voi, ngựa, hạc gỗ đi trong đám kiệu rước vi thành hoàng. Sau tế lễ, có tổ chức hát chèo tại sân đình, chọi gà, đấu vật, đánh cờ người…như ở đình Hàng Kênh, đình Dư Hàng, đình Đằng Giang…Mặc dù quá trình đô thị hoá diễn ra ở Hải Phòng đã ít nhiều biến đổi truyền thống lễ hội của từng địa phương, nhưng không vì thế mà lễ hội tưởng niệm anh hùng dân tộc Ngô Quyền lại không được nghiên cứu, tổ chức cho phù hợp với khung cảnh đất nước hiện nay ở di tích đã dược nhà nước xếp hạng và cũng là một di tích có hạng của thành phố như: Đình Hàng Kênh.

Ở đình Dư Hàng, vốn là anh em của đình Hàng Kênh sau khi được xây dựng lại trong bốn năm 1989 - 1992, dân làng đã vui mừng mở hội. Nhưng trên thực tế của cuộc sống hôm nay, người ta đã không mở lễ hội vào trung tuần tháng 2 hàng năm như trước kia nữa mà chuyển vào tháng giêng hàng năm, nghĩa là sớm hơn trước một tháng, từ năm Mậu Dần ( 1998 ) coi sự thay đổi này là hợp lý - Lễ hội được tổ chức vào 3 ngày 17, 18,19 tháng giêng âm lịch.

 Khu vực: Quận Hải An

Địa chỉ liên hệ:  Phường Đông Hải - Quận Hải An


Thống kê truy cập
  • Đang online: 14
  • Hôm nay: 324
  • Trong tuần: 3672
  • Tất cả: 3140671